Mide ülserinin nedenlerinden olan Helikobacter, özellikle az gelişmiş, hijyen koşulları kötü ülkelerde yaygın hastalık nedeni
Mide hastalıkları kendini erken dönemlerde mide ağrısı, şişkinlik, hazımsızlık, erken doyma, bulantı, kusma, midede kazınma hissi ile belli eder. Ağrı genellikle karnın üst tarafındadır. Çoğu kez süt, antiasit, yiyecek alımı ile asitlik azalacağı için ağrılar da bir miktar hafifler. Daha ilerleyen dönemlerde kanama ve delinme gibi yaşamı teh¬dit edebilecek sorunlar gelişebilir ki bunlar genellikle endoskopik ya da cerrahi tedaviyi gerektirir.
Nedenleri
• Helicobacter pylori enfeksiyonu.
• Ağrı kesiciler ve aspirin.
• Vücudun kendine karşı oluşturdu¬ğu hastalıklar.
• Safra ve kimyasal tahriş yapan maddeler, aşırı alkol alımı.
• Asit salgılamasını arttıran hormo¬nal hastalıklar (Zollinger-Ellison Sendromu).
• Alerjik reaksiyonlar.
Ülser az gelişmiş ülkelerde daha sık görülür
Gelişmiş ülkelerde ülser riski yüzde 10 civarında iken, az gelişmiş ülkeler¬de bu oran çok daha yüksektir. Bu, hijyen koşullarının bu toplumlarda daha kötü olmasına ve Helicobakterinin daha yaygın görülmesine bağla¬nıyor. Gelişmiş ülkelerdeki Helicobacter pozitifliği yüzde 10-30 arasın¬da iken, bu oran ülkemizin bazı yö¬relerinde yüzde 90'lara kadar çıkıyor. Sigara içilmesi hem ülser riskini hem de buna bağlı onaya çıkan sorunları artırır. Ülseri olanlarda da iyileşme si¬gara içilmesi ile gecikir.
YÄ°YECEK GRUBUÂ SERBEST YÄ°YECEKLERÂ YASAKLANAN YÄ°YECEKLER
İÇECEKLER Süt, salep, muzlu süt, ıhlamur, yoğurt, ayran, adaçayı Kahve, çay, neskafe, sütlü kahve, limonata, boza, kolalı içecekler, .alkollü içecekler, kakao.
ET-BALIK VE KÜMES HAYVANLARI Fırında pişirilmiş, haşlama veya ızgara şeklinde sığır, dana, koyun eti, balık, tavuk, hindi Yağda kızartılmış etler, sucuk, pastırma, balık, sosis, salam, tuzlu balık, kavurma etler.
YUMURTA VE PEYNİR Hepsi Yağda kızartılmış yumurta
TAHIL ÜRÜNLERİ Beyaz ekmek, çavdar, mısır ekmeği, sade kraker, bisküvi, kuru pastalar, börekler, pirinç, irmik, bulgur,
mercimek, börülce, kuru fasulye, nohut, barbunya, kuru bakla, mısır,
erişte, makarna, kuskus, şehriye Bu gıdalar gaz yaptığı takdirde yenilmemelidir.
ÇORBALAR Sade suda veya domates suyunda pişirilmiş her çeşit çorba Et suyu ile pişirilmiş çorbalar
SEBZELER Domates, havuç suyu, bütün çiğ pişmiş sebzeler Hiçbiri
MEYVE VE MEYVE SULARI Bütün meyve ve meyve suları Hiçbiri
TATLILAR Sade kekler, muhallebi, sütlaç, krema, tavukgöğsü, jöleli tatlılar, bal, reçel, sade akide şekeri, sade lokum, pelte, kompostolar. Çikolatalı pastalar, kuruyemiş, Hindistan cevizli pasta ve kekler, çikolata
YAĞLAR Zeytinyağı, mısırözü, ay çiçek, soya, pamuk yağı Kuyruk yağı, iç yağı, margarin
ÇEŞNİ VERİCİLER Tuz, kremalar, yenibahar, tarçın, kekik, nane Acılı baharatlar, turşular, kakao, sirke, kuruyemişler, hardal, çemen, sarımsak, limon tuzu
Dipnot:
¦ Yemeklerinizi yavaş yiyiniz ve iyi çiğneyin.
¦ Yiyecek ve içeceklerinizin çok soğuk ya da çok sıcak olmamasına özen gösterin.
¦ Az ve sık yiyin (günde 6 öğün şeklinde).
Reflü hastalığının nedeni mide içe¬riğinin yemek borusuna kaçmasıdır. Asitli mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması ve yemek borusuyla uzun süre temas etmesi yemek borusunda tahribata yol açar. Eğer mideye doğru bir safra geri kaçağı da varsa reflü hem asit hem safra nedeniyle tahribat yapar.
Ağız kokusu da yapıyor
Reflüye yol açan en önemli neden yemek borusuyla midenin birleşme yerindeki mekanizmanın bozulması, gevşek bir hale gelmesidir. Normalde sistem iyi çalıştığında buna müsaade etmez. Reflü hastalarının en önemli şikayetleri göğüste yanma, şişme, ağız kokusu, ağza gelen acı bir tat, yemeklerden sonra ortaya çıkan, geceleri yatıldığında belirginleşen şişkinlik, geğirme, gaz şikayetleri, öksürük ve çarpıntı nöbetleridir. Reflünün ağız kokusu dışında ses kısıklığı, farenjit, sinüzit ve inatçı öksürük gibi yakınmalara da yol açabileceği biliniyor.
Asitli yiyeceklerden kaçının
Reflü ile mücadele etmek gerçekten zor. Öncelikle her hastanın hangi yiyecek ve içeceklerle reflü-sünün şiddetlendiğini öğrenmesi gerekir. İyi bir yiyecek planı düzenlemeden, belirli besinlerden uzak kalmadan, yaşam tarzında bazı değişiklikler yapmadan reflü ile mücadele neredeyse hayaldir. Sigaranın bırakılması, alkol, kahve, çaydan uzaklaşılması, yağlı, baharatlı yiyeceklerin, domates, portakal suyu gibi asidi arttıran yiyeceklerin ve çikolatanın bırakılması ge¬rekir. Kilo vermek, akşam yemek¬lerini erken saate almak ve mümkün olduğunca aç yatmak reflü için en iyi önlemler. Bu önlemlere rağ¬men şikayetler devam ediyorsa bir doktor ile işbirliği yapmak gerekir.
Reflünüz Varsa
• Öğün sayısını arttırın, sık sık mide yapısını koruyacak (tam buğday ekmeği, süt, peynir gibi) besinler tüketin.
• Ara öğün edinme alışkanlığı edinin.
• Bir öğünde fazla miktarda besin tüketmeyin, az ve farklı besin çeşitlerini bir arada tüketin.
• Aşırı sıcak ve soğuk besinler tüketmeyin.
• Asitli içeceklerden kaçının. (kola, gazoz, portakal suyu vb.)
• Çay, kahve, kola, gazlı içecekler ve alkol gibi mide asidini yükselten içecekler yerine bitki çaylarını tercih edin.
• Aşırı yağlı, baharatlı sosları ve kızartılmış ürünleri tüketmeyin. Bu lezzetlendiriciler yerine tuz ve karabiber gibi mide yapısını koruyacak lezzetlendiricileri kullanın.
• Çiğ sebzelerden hazımsızlık ve şişkinlik yapabilecek besinleri (turp, roka, domates gibi asitli sebzeleri) tüketmeyin.
• Karın üzerine baskı yapan kıyafet ve kemer kullanmayın.
• Öğünlerden üç saat sonra yatmaya ve yastığınızın başınızın yüksekte tutmasına dikkat edin.
• Mayıs papatyası ve pelin otu çayı, aynısefa ekÅŸi yonca, civanperçemi reflüye iyi gelen bitki çaylarıdır.Â
Â
